Waarop letten bij een arbeidsovereenkomst?

Waarop moet je letten bij een arbeidsovereenkomst? Kijk eerst of de afspraken over je functie, salaris, werktijden en contractduur overeenkomen met wat tijdens de sollicitatie is besproken. Daarna verdienen de proeftijd, opzegtermijn, cao en beperkende bedingen extra aandacht. Juist die bepalingen bepalen later hoeveel vrijheid je hebt. Een arbeidscontract geeft rust wanneer afspraken duidelijk zijn. Lees daarom niet alleen de eerste pagina, maar controleer het volledige contract voordat je tekent.

Wat is een arbeidsovereenkomst?

Een arbeidsovereenkomst legt de afspraken tussen jou en je werkgever vast. Je verricht persoonlijk arbeid, ontvangt daarvoor loon en werkt onder het gezag van je werkgever. Niet alle afspraken over je werk hoeven in de arbeidsovereenkomst zelf te staan. Je werkgever moet wel belangrijke informatie over je dienstverband schriftelijk vastleggen en aan je verstrekken, zoals je functie, werkplek, salaris, arbeidsduur en contractduur.

Daarnaast horen afspraken over vakantietoeslag, vakantie, opzegging, pensioen en een toepasselijke cao duidelijk te zijn. Controleer daarom ook documenten waar het contract naar verwijst, zoals een personeelshandboek. Wat tijdens je sollicitatie mondeling is afgesproken, zie je bij voorkeur terug in de schriftelijke afspraken. Zo voorkom je later discussie over bijvoorbeeld een bonus, thuiswerkdag of extra verlof.

Let bij je arbeidsovereenkomst op de contractduur

Controleer eerst of je een tijdelijk contract of een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd krijgt. Een vast contract heeft geen vooraf bepaalde einddatum. Een tijdelijk contract eindigt in beginsel op de afgesproken datum. Bij een tijdelijk contract van zes maanden of langer moet de werkgever bovendien tijdig schriftelijk laten weten of het contract wordt voortgezet. Bij een vast contract gelden andere regels voor beëindiging.

Lees bij een tijdelijk contract ook of tussentijdse opzegging is toegestaan. Zonder tussentijds opzegbeding kunnen jij en je werkgever het contract in beginsel niet zomaar vóór de einddatum opzeggen. Dat krijgt vooral betekenis wanneer je tussentijds een andere baan vindt. Controleer daarom niet alleen wanneer het contract eindigt, maar ook welke mogelijkheden je tijdens de looptijd hebt.

Controleer je functie, salaris en arbeidsduur

Een goede functieomschrijving maakt duidelijk welk werk bij jouw rol hoort. Vergelijk de omschrijving daarom met de werkzaamheden die tijdens de sollicitatie zijn besproken. Een zeer ruime functieomschrijving geeft een werkgever meer ruimte om andere taken bij je neer te leggen. Daarnaast moet duidelijk zijn hoeveel bruto salaris je ontvangt, wanneer de werkgever betaalt en welke vaste toeslagen of vergoedingen bij je arbeidsvoorwaarden horen.

Controleer vervolgens hoeveel uur je werkt en hoe de werktijden zijn geregeld. Bij vaste uren hoort duidelijk te zijn wat je normale arbeidsduur is. Bij wisselende roosters verdient de manier waarop je wordt ingepland extra aandacht. Kijk ook naar afspraken over overwerk, toeslagen en compensatie in vrije tijd. Zo weet je vooraf wat je werkgever van je verwacht en wat daar financieel tegenover staat.

Kijk welke cao bij je arbeidsovereenkomst hoort

Een cao kan een groot deel van je arbeidsvoorwaarden bepalen. Denk aan salaris, vakantiedagen, toeslagen, pensioen, werktijden en opzegtermijnen. Daarom lees je een arbeidscontract nooit volledig los van de cao die op jouw dienstverband van toepassing is. De wet bepaalt wanneer van wettelijke regels mag worden afgeweken en een cao kan op verschillende onderdelen aanvullende afspraken bevatten.

Hetzelfde geldt voor een personeelshandboek of bedrijfsreglement. Een korte verwijzing in je contract kan betekenen dat tientallen aanvullende regels onderdeel zijn van je arbeidsvoorwaarden. Vraag zulke documenten daarom op voordat je tekent. Controleer vervolgens welke regels gelden voor ziekte, verlof, thuiswerken, gebruik van bedrijfsmiddelen en andere onderwerpen die tijdens je dienstverband regelmatig terugkomen.

Let goed op de proeftijd

Een proeftijd moet schriftelijk zijn afgesproken en mag nooit langer duren dan de wet toestaat. Bij een tijdelijk contract van zes maanden of korter is een proeftijd niet toegestaan. Bij een contract langer dan zes maanden maar korter dan twee jaar geldt in beginsel maximaal één maand. Bij een vast contract en een tijdelijk contract van minimaal twee jaar geldt maximaal twee maanden. Een cao kan bij bepaalde tijdelijke contracten afwijkende regels bevatten.

Tijdens een geldige proeftijd mogen jij en je werkgever het dienstverband direct beëindigen. Daarom verdient deze bepaling meer aandacht dan de paar regels die zij meestal inneemt. Bij een opvolgend contract mag bovendien in beginsel niet opnieuw een proeftijd worden afgesproken voor dezelfde werkzaamheden. Een nieuwe proeftijd past alleen wanneer de nieuwe functie duidelijk andere vaardigheden of verantwoordelijkheden vraagt.

Controleer vakantie, vakantiegeld en pensioen

Je hebt wettelijk recht op vakantie-uren ter hoogte van vier keer het aantal uren dat je gemiddeld per week werkt. Werk je veertig uur per week, dan bouw je dus minimaal 160 wettelijke vakantie-uren per jaar op. Je cao of arbeidsovereenkomst kan daar extra uren aan toevoegen. Controleer ook hoeveel vakantietoeslag je ontvangt en wanneer je werkgever deze uitbetaalt.

Bekijk daarna hoe je pensioen is geregeld. Niet iedere werknemer valt onder dezelfde pensioenregeling en de premie kan tussen werkgevers verschillen. Ook secundaire arbeidsvoorwaarden verdienen aandacht. Denk aan een reiskostenvergoeding, bonusregeling, auto van de zaak en extra verlof. Het salaris op de eerste pagina vertelt daardoor niet het volledige verhaal over de waarde van je arbeidsvoorwaarden.

Let op een concurrentiebeding en andere beperkingen

Een concurrentiebeding beperkt je mogelijkheden om na het einde van je dienstverband bij een concurrent te werken of zelf concurrerende activiteiten te starten. Bij een tijdelijk contract is zo’n beding alleen geldig wanneer de werkgever in het contract schriftelijk motiveert welke zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen het beding noodzakelijk maken. Controleer daarnaast de duur, het gebied en de werkzaamheden waarop de beperking ziet.

Ook een relatiebeding, geheimhoudingsbeding en boetebeding verdienen een kritische blik. Deze bepalingen krijgen vaak pas aandacht wanneer iemand wil vertrekken, terwijl je ze juist vóór ondertekening moet begrijpen. Een ruim geformuleerd beding kan je later stevig beperken. Lees daarom ook wat niet zomaar in een arbeidsovereenkomst mag staan en bespreek onduidelijke grenzen voordat je tekent.

Controleer scholing en nevenwerkzaamheden

Een studiekostenbeding bepaalt onder welke omstandigheden je opleidingskosten moet terugbetalen. Voor scholing die je werkgever op grond van de wet of een cao verplicht moet aanbieden, gelden beschermende regels. Deze noodzakelijke scholing hoort voor jou kosteloos te zijn en geldt als arbeidstijd. Een terugbetalingsbeding voor zulke verplichte scholing houdt daarom geen stand. Daarnaast maken veel werkgevers afspraken over een jaarlijks scholingsbudget voor jouw ontwikkeling. Daarbij kan een studiekostenbeding wel een rol spelen, bijvoorbeeld wanneer je een opleiding volgt die niet verplicht is voor je functie.

Bekijk daarnaast afspraken over werkzaamheden naast je baan. Sinds 1 augustus 2022 mag een werkgever nevenwerkzaamheden niet zonder goede reden verbieden. Voor een beperking is een objectieve rechtvaardiging nodig, bijvoorbeeld bescherming van vertrouwelijke informatie, gezondheid en veiligheid of het voorkomen van belangenconflicten. Een algemeen verbod zonder duidelijke reden verdient daarom extra aandacht.

Let op je opzegtermijn en wijzigingsbedingen

Bij een vast contract geldt voor een werknemer normaal een wettelijke opzegtermijn van één maand. In je contract kan een langere termijn staan. Is jouw opzegtermijn langer dan één maand, dan gelden wettelijke regels voor de verhouding met de opzegtermijn van je werkgever. Bij een tijdelijk contract eindigt de overeenkomst normaal op de afgesproken einddatum, tenzij tussentijdse opzegging rechtsgeldig is afgesproken.

Lees daarnaast of je contract een eenzijdig wijzigingsbeding bevat. Zo’n bepaling geeft je werkgever geen onbeperkte vrijheid om arbeidsvoorwaarden aan te passen. Voor een beroep op een schriftelijk wijzigingsbeding moet de werkgever een zwaarwegend belang hebben dat in de gegeven situatie zwaarder weegt dan jouw belang bij behoud van de bestaande afspraak. Daarom verdient een ruim geformuleerde wijzigingsclausule altijd aandacht.

Je arbeidsovereenkomst speelt ook een rol bij een vaststellingsovereenkomst

Een arbeidscontract verdwijnt niet uit beeld zodra ontslag ter sprake komt. Bij een vaststellingsovereenkomst kijk je juist terug naar de afspraken die bij indiensttreding zijn gemaakt. Denk aan de opzegtermijn, opgebouwde vakantiedagen, bonusafspraken en een concurrentiebeding. Deze voorwaarden bepalen mede wat een goed vertrekvoorstel inhoudt.

Daarom is het belangrijk om je oorspronkelijke arbeidsovereenkomst te bewaren. Krijg je later een VSO aangeboden, dan vergelijk je beide documenten met elkaar. Zo zie je welke bestaande rechten blijven gelden, welke afspraken vervallen en waar onderhandelingsruimte ontstaat.

Laat je arbeidsovereenkomst controleren voordat je tekent

Waarop je moet letten bij een arbeidsovereenkomst draait uiteindelijk om meer dan het controleren van je salaris. Juist de kleinere bepalingen bepalen later welke rechten, verplichtingen en beperkingen gelden. Een duidelijke arbeidsovereenkomst voorkomt dat pas bij ziekte, een conflict of vertrek blijkt dat een afspraak anders uitpakt dan je dacht. Neem daarom de tijd om het volledige contract en de documenten waarnaar het verwijst te lezen.

Twijfel je over een concurrentiebeding, proeftijd, opzegtermijn of andere afspraak? WRA Juristen helpt werknemers en werkgevers met arbeidsrecht en arbeidsovereenkomsten. Wij leggen bepalingen helder uit en maken inzichtelijk waar juridische aandacht nodig is. Voor werkgevers stellen wij ook arbeidsovereenkomsten op. Neem contact op met WRA Juristen en zorg dat de afspraken kloppen voordat de handtekening eronder staat.

Gratis adviesgesprek Neem contact met ons op!